Nỗi lo chính của nhà đầu tư là Mỹ sẽ xây ít data center hơn kế hoạch, kéo theo các hãng chip bán được ít hơn kỳ vọng. Infinity News tổng hợp từ bản tin The Median của DataCamp (6/11/2026) và giải thích chuỗi nguyên nhân từ các con số.
Tóm tắt các điểm chính
- Chỉ số S&P 500 giảm 4,4%, ngày tệ nhất từ tháng 4/2025. Nasdaq thấp hơn đỉnh ngày 6/10 hơn 10%
- Các công ty trên Nasdaq mất khoảng 2.500 tỷ đô giá trị thị trường, trong đó khoảng 1.000 tỷ đô đến từ 7 hãng công nghệ lớn
- Trong 41 đề xuất địa phương về data center được cử tri Mỹ quyết định ngày 3/11, có 40 đề xuất đi ngược hướng phát triển
- Cổ phiếu NVIDIA hiện vẫn cao hơn khoảng 53% so với ngày 27/1/2025, thời điểm DeepSeek gây chấn động
- NVIDIA công bố kết quả kinh doanh vào tuần sau nữa, đây là con số đầu tiên sau đợt giảm
Phiên giảm ngày 5/11 nặng đến mức nào?
Dưới đây là mức giảm của các nhóm cổ phiếu trong phiên:
| Đối tượng | Mức giảm |
|---|---|
| Chỉ số bán dẫn PHLX (30 hãng chip) | 12,25% |
| SanDisk (chip nhớ) | khoảng 22% |
| Micron (chip nhớ) | khoảng 17% |
| AMD (đối thủ gần nhất của NVIDIA) | khoảng 17% |
| Qualcomm, Arm (thiết kế chip điện thoại) | khoảng 11% |
| NVIDIA | 9,26% |
| S&P 500 (500 công ty lớn nhất Mỹ) | 4,4% |
| Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta | 2% đến 4% |
Bảng này cho thấy một quy luật rõ ràng: hãng nào càng gần với việc bán chip thì càng giảm mạnh. Hãng mua chip để xây data center giảm nhẹ hơn nhiều.
Nếu lấy 2.500 tỷ đô tổng thiệt hại của Nasdaq trừ đi khoảng 1.000 tỷ đô từ 7 hãng lớn, phần còn lại khoảng 1.500 tỷ đô đến từ các công ty khác (phép trừ của Infinity News). Nghĩa là đợt bán tháo lan rộng, không chỉ dồn vào vài cái tên.
Nhà đầu tư lo điều gì?
Nỗi lo chính là Mỹ sẽ xây ít data center mới hơn dự kiến, nên các hãng làm chip nằm bên trong chúng sẽ bán được ít hơn kỳ vọng.
Có thể hình dung bằng một ví dụ quen thuộc. Một nhà máy gạch sống nhờ các công trình xây dựng. Nếu nhiều công trình bị đình chỉ, nhà máy gạch lập tức nhận ít đơn hàng hơn, dù công trình chưa chính thức bị hủy.
Cổ phiếu chip vận hành đúng như vậy. Phần lớn chip AI được bán cho một nhóm nhỏ chủ data center. Amazon, Microsoft, Alphabet và Meta dự kiến chi 720 đến 740 tỷ đô trong năm nay cho data center và thiết bị. Các hãng như NVIDIA, AMD, Micron phụ thuộc nặng vào khoản tiền này, nên chỉ cần có dấu hiệu khoản chi chậm lại là cổ phiếu của họ phản ứng ngay.
Vì sao việc ông lớn chi nhiều tiền lại thành tin xấu cho hãng chip?
Nghe có vẻ ngược đời: khoản chi lớn vốn là doanh thu của hãng chip. Nhưng phản ứng của thị trường với khoản chi đó mới là vấn đề.
Chuỗi logic diễn ra như sau:
- Alphabet báo cáo chi cho data center và chip nhiều hơn số tiền kinh doanh tạo ra trong quý 3
- Cổ phiếu Alphabet giảm khoảng 500 tỷ đô giá trị thị trường trong một ngày, phiên tệ nhất từ khi công ty niêm yết
- Khi nhà đầu tư phạt một công ty vì chi vượt thu, công ty đó có lý do để giảm tốc
- Chi chậm lại nghĩa là đơn đặt hàng chip về sau cũng ít đi
Ngay hôm sau, Intel có phiên tệ nhất lịch sử, giảm gần 30% sau khi đưa ra dự báo doanh số làm nhà đầu tư thất vọng. Đợt giảm ngày 5/11 vì thế không đến bất ngờ: những nghi ngờ về chi tiêu AI đã bắt đầu từ một tuần trước.
Quy định và sự phản đối địa phương góp phần ra sao?
Nỗi lo thứ hai nằm ở chỗ xây. Có ba dữ kiện đáng chú ý:
- Cử tri bỏ phiếu: trong 41 đề xuất địa phương về data center được cử tri Mỹ quyết định hôm 3/11, có 40 đề xuất đi ngược hướng phát triển, theo CNBC
- Texas: thống đốc sắp nhậm chức muốn tạm dừng ngay các data center mới. Wells Fargo ước tính Texas nắm 27% công suất data center được lên kế hoạch tại Mỹ. Bang này đã tạm dừng phê duyệt từ tháng 8 để kiểm toán dự án
- Dư luận: khảo sát của UMass Amherst cuối tháng 8 cho thấy 65% người Mỹ phản đối có data center AI trong cộng đồng của mình, chỉ 11% ủng hộ
Nếu tính nhanh từ số liệu khảo sát, cứ một người ủng hộ thì có khoảng 6 người phản đối (65 chia 11 gần bằng 6). Với tỷ lệ này, các dự án mới sẽ khó xin phép hơn.
Vì sao cổ phiếu điện lực giảm còn ông lớn công nghệ lại tăng hôm thứ Tư?
Diễn biến ngày 4/11 cho thấy thị trường nhìn câu chuyện này theo hai hướng khác nhau:
- Vistra, công ty điện của Texas, giảm 14%. Họ hưởng lợi từ việc có thêm data center cần điện, nên bị ảnh hưởng đầu tiên
- Nhiều hãng công nghệ lớn tăng giá cùng ngày. Với họ, ít data center mới nghĩa là chi tiêu ít hơn. Các data center đang vận hành cũng có giá trị hơn nếu đối thủ khó xây thêm
Nhưng đến hôm thứ Năm, bốn hãng chi tiền nhiều nhất cũng giảm 2% đến 4%. Điều này cho thấy khi bán tháo lan rộng, ngay cả bên có thể được lợi cũng bị cuốn theo.
Báo cáo kinh doanh yếu của một số hãng chip có thêm tác động gì?
Một nguyên nhân khác đến từ kết quả kinh doanh. Qualcomm và Arm, hai hãng thiết kế chip cho điện thoại, cùng giảm khoảng 11% trong phiên thứ Năm sau báo cáo quý yếu. Đây là tín hiệu rằng nhu cầu không chỉ chậm ở mảng data center.
Nhóm chip nhớ chịu thiệt hại nặng nhất. SanDisk và Micron mất khoảng 22% và 17%, còn AMD khoảng 17%. Cả ba đều bán hàng cho khách trên toàn thế giới, nên nỗi lo không chỉ giới hạn trong nước Mỹ.
Đợt giảm này so với các lần trước nặng đến đâu?
Con số tiền tuyệt đối dễ gây ấn tượng quá mức, vì các công ty này giờ có giá trị lớn hơn nhiều so với vài năm trước. So theo tỷ lệ phần trăm thì bức tranh khác:
| Mốc so sánh | NVIDIA |
|---|---|
| Ngày 27/1/2025 (DeepSeek ra mô hình giá rẻ) | giảm khoảng 17%, mất 589 tỷ đô, kỷ lục một ngày của mọi công ty lúc đó |
| Ngày 5/11/2026 | giảm 9,26% |
Theo tỷ lệ, đợt giảm lần này của NVIDIA nhẹ hơn lần DeepSeek.
Vị thế hiện tại của NVIDIA cũng nên đặt cạnh các mốc khác:
- Giá cổ phiếu sau phiên là 181,60 đô, cao hơn khoảng 53% so với mức đóng cửa ngày 27/1/2025 (118,58 đô). Kiểm tra lại: 181,60 chia 118,58 cho kết quả khoảng 1,53
- Thấp hơn khoảng một phần tư so với đỉnh của một tháng trước
- Thấp hơn một chút so với giá đầu năm 2026
- Tổng giá trị công ty khoảng 4.400 tỷ đô
Nhóm chip nói chung chịu thiệt hại nặng hơn riêng NVIDIA: mức giảm của chỉ số bán dẫn là lớn nhất hơn 6 năm. SanDisk giảm hơn gấp đôi NVIDIA (22 chia 9,26 xấp xỉ 2,4 lần), Micron gần gấp đôi (17 chia 9,26 xấp xỉ 1,8 lần). Thị trường chung giảm nhẹ hơn: Nasdaq vẫn cao hơn đầu năm khoảng 5%.
Infinity News nhận định: cần theo dõi điều gì tiếp theo?
Infinity News nhận thấy đợt giảm này là kết quả của ba lực kéo cùng lúc: nỗi lo về chi tiêu quá tay của các ông lớn, sự phản đối data center ở địa phương và kết quả kinh doanh yếu của một số hãng chip. Không lực nào đủ giải thích một mình. Nhưng khi ba lực trùng nhau, mức giảm trở nên rất sâu.
Điểm đáng chú ý nhất là nỗi lo nằm ở nơi xây, không phải ở nhu cầu AI. Số liệu trong bản tin không cho thấy người dùng bớt dùng AI. Cái bị đặt dấu hỏi là tốc độ mở rộng hạ tầng ở Mỹ, khi vấp phải cử tri và các bang.
Con số cần theo dõi tiếp là kết quả kinh doanh của NVIDIA vào tuần sau nữa, gồm dự báo doanh số chip các tháng tới. Nếu dự báo vẫn mạnh, đợt giảm này có thể chỉ là cú rung lắc. Nếu dự báo yếu đi, nỗi lo về nhu cầu data center sẽ có thêm cơ sở.
Bài viết mang tính thông tin, không phải khuyến nghị đầu tư.
Kết luận
Cổ phiếu chip Mỹ giảm mạnh nhất kể từ 2020 vì nhà đầu tư lo data center mới sẽ ít hơn kế hoạch. Nguyên nhân gồm sự phản ứng tiêu cực của thị trường với việc chi tiêu quá tay (Alphabet, Intel), làn sóng phản đối và đình chỉ data center ở cấp địa phương, và kết quả kinh doanh yếu của một số hãng chip. Xét theo tỷ lệ phần trăm, đợt giảm của NVIDIA nhẹ hơn lần DeepSeek hồi tháng 1/2025, nhưng toàn ngành chip chịu thiệt hại nặng hơn riêng NVIDIA.
Điểm tin AI tuần 2-7/11/2026
Anthropic chuyển sang lỗ hoạt động quý 3, nhà đầu tư đòi giá IPO thấp hơn
Hồ sơ IPO cập nhật của Anthropic, công bố hôm thứ Hai, cho thấy khoản lỗ hoạt động 567 triệu đô trong quý 3, nghĩa là tiền bán hàng không còn đủ trả chi phí vận hành. Tuần trước, công ty vừa báo khoản lãi hoạt động đầu tiên là 974 triệu đô ở quý 2.
Hồ sơ nêu hai nguyên nhân:
- Nhu cầu vượt quá sức mạnh tính toán Anthropic đã đặt trước theo hợp đồng nhiều năm, nên công ty mua thêm 5 tỷ đô theo hợp đồng ngắn hạn, đắt hơn nhiều
- Thêm 2 tỷ đô là chi phí trên giấy, liên quan đến việc công ty đối ứng các khoản quyên góp từ thiện của nhân viên
Doanh thu vẫn tăng 47% lên 16,96 tỷ đô, nhưng chậm hơn mức 144% của quý trước. Theo Wall Street Journal, nhà đầu tư hiện muốn mức định giá 1.500 đến 1.600 tỷ đô, thấp hơn mức gần 2.000 tỷ đô được bàn trước đó. Reuters cho biết một số người nghi ngờ Anthropic có thể bắt đầu chào bán cổ phiếu vào tuần sau.
OpenAI ra GPT-6 Cyber và GPT Image 2.6, Google ra Gemini Omni 1.2 Flash
GPT-6 Cyber, ra mắt hôm thứ Năm, là phiên bản của GPT-6 Astra được huấn luyện để tìm và khai thác lỗ hổng phần mềm, chỉ khách hàng được kiểm duyệt của chương trình bảo mật Daybreak Red mới dùng được. Đây là mô hình đầu tiên OpenAI xếp ở mức “Nghiêm trọng” (Critical) về an ninh mạng, mức cao nhất trong thang rủi ro của hãng.
Các sản phẩm khác:
- GPT Image 2.6 (OpenAI): mọi người dùng ChatGPT và Codex có thể biến một câu lệnh hoặc một bức ảnh thành ảnh động GIF. Nhân vật giữ nguyên nhận dạng giữa các khung hình, và có thể chỉnh sửa từng khung
- Gemini Omni 1.2 Flash (Google): mô hình tạo video, nay làm được clip dài tới 15 giây (trước là 10 giây) và cho phép chỉnh clip qua nhiều lượt (ví dụ đổi nền hoặc ánh sáng) mà không phải làm lại từ đầu. Giá giảm 30%, còn 0,07 đô mỗi giây video 720p
Thinking Machines ra Inkling 2 Small, Baidu phát hành mô hình cấm dùng ở châu Âu
Inkling 2 Small của Thinking Machines, phòng lab Mỹ do cựu CTO OpenAI Mira Murati sáng lập, ra mắt hôm thứ Năm trên nền tảng Tinker của hãng. Artificial Analysis chấm 31 điểm, ngang Gemini 3.8 Flash của Google. Trọng số dự kiến mở vào tuần sau, sau khi kiểm tra an toàn bởi bên ngoài. Khi đó đây sẽ là mô hình mở có điểm cao nhất được làm ngoài Trung Quốc.
Cùng ngày, Baidu công bố ERNIE 5.5 Flash Base, mô hình 280 tỷ tham số, được lưu ngay sau giai đoạn tiền huấn luyện, trước khi học cách làm theo chỉ dẫn. Giấy phép của mô hình cấm mọi hình thức sử dụng tại Liên minh châu Âu, Anh và Hàn Quốc. Hôm thứ Hai, Moonshot cũng công bố trọng số Kimi K3.1 Pro trên Hugging Face.
METR: tốc độ cải thiện AI của Anthropic cao hơn chính Anthropic ước tính
Sau 11 tuần làm việc với dữ liệu nội bộ của Anthropic, METR (tổ chức phi lợi nhuận kiểm thử mô hình AI) ước tính mô hình của Anthropic cải thiện nhanh gấp khoảng 1,9 lần kể từ tháng 10/2025 so với một năm rưỡi trước đó, với khoảng dao động có khả năng cao từ 1,5 đến 2,8 lần. Các phòng lab AI hiện dùng chính mô hình của mình để giúp xây mô hình kế tiếp, nên tốc độ cải thiện có thể tăng nhanh hơn trước.
Chính sách an toàn của Anthropic đặt một ngưỡng ở mức gấp đôi tốc độ trước đó. Vượt ngưỡng này, công ty cam kết siết chặt an ninh và kiểm tra mô hình kỹ hơn. Ước tính của chính Anthropic, công bố cùng Claude Haiku 5.5, là 1,7 lần. METR cho ra con số cao hơn chủ yếu vì tính cả các mô hình Anthropic chưa phát hành. Hồ sơ IPO cập nhật của Anthropic cũng cho biết các mô hình tương lai có thể “sắp sửa” vượt ngưỡng này.


